● هويت نمادگرايانه درخلق اثر معماري
علی حقیقت
سمبول يا نماد در جايگاه معنا شناسانه، داراي هويتي شده است به قدر و اندازه تمام هنرها، ملت ها و زبان ها و آنها كه اغراق را دوست دارند، گستره مفهوم سمبول ها را به قدر تمام انسان ها افزايش مي دهند! وقتي از سمبول سخن مي گوييم، گويي از اسم كوچكي حرف مي زنيم كه بدون نام خانوادگي اش قابل شناسايي نيست. سمبوليسم در شعر، در داستان، در نقاشي و... در همه جا، حتي زبان شناسي البته با كمي تغيير اسمش بارها و بارها تكرار مي شود.
سمبول در روان شناسي، سمبول در زبان شناسي، سمبول در نقاشي، سمبول در سينما، سمبول در شعر، سمبول در نمايش، سمبول در داستان اشتراك لفظ دارند اما در معنا تفاوت هايي دارند كه نمي شود فراموششان كرد. نمي دانم تا به حال به زبان مردم توجه كرده ايد يا نه؟ مردم به خيلي چيزها مي گويند سمبول؛ تاكيد مي كنم خيلي چيزها و خود مردم نيز بارها و بارها در صحبت هاي روزمره شان بر اين سمبول ها تاكيد مي كنند.... سمبول مقاومت، سمبول آزادي، سمبول صبر، سمبول قدرت و ...، اين سمبول گاهي يك شخص است و گاهي يك سازه. گاهي جنس آن كاغذ است و گاهي سيمان.... به نظرم اين سمبول هاي گاه گاه تمامي ندارند! اما براي آنها كه اهل معماري هستند برخي از اين سمبول هاي گاه به گاه جاي تامل بيشتري دارد.
مثلاً سازه ميدان آزادي تهران براي مردم ما و شايد مردم دنيا سمبول ايران است و برج العرب سمبول دبي، همان طور كه ايفل سمبول فرانسه است و پيزا سمبول ايتاليا، كم نيستند كشورهايي كه ساختماني در جايگاه سمبول ملي آنهاست.
اما در ايران خودمان مردم، برخي شهرها را نيز با سمبول هاي مشابهي مي شناسند.
اگر بخواهيم اين سمبول ها را تقسيم بندي كنيم شايد به چنين دسته هايي برسيم:
۱ -سازه هاي معماري متاثر از محيط: مثل بادگيرهايي كه سمبول يزد هستند.
۲- سازه هايي كه بخشي از تاريخ كهن كشورمان را بازگو مي كنند: مثل ارگ بم كه سمبول كرمان است يا بود!
۳- سازه هايي كه فرهنگ كشورمان را يادآوري مي كنند: مثل مقبره باباطاهر كه سمبول همدان است.
۴- سازه هاي صنعتي: مانند پالايشگاه نفت كه سمبول آبادان است.
به نظرم افزودن نمونه اي ديگر به اين نمونه ها كار سختي نيست.
علاوه بر اين سمبول هايي كه هر كدام از دل يك معماري بيرون آمده اند، گاهي برخي الگوهاي معماري براي مردم ما سمبول يك طرز فكر خاص است مثل طراحي دروني و بيروني براي خانه كه به نوعي سمبول تفكر سنتي است.
سوالي كه بايد بار ديگر مطرح كرد اين است، ما مردم كشوري هستيم كه تجربه يك انقلاب پيروز و تغيير سيستم حكومتي از شاهنشاهي به جمهوري را داشته و هشت سال جنگ تحميلي را پشت سر گذاشته است؛ جنگي كه طولاني ترين جنگ در پايان قرن بيستم لقب گرفته است؛ كدام سمبول در معماري معاصر هويت جديد ما را نشان مي دهد؟

 آموزش معماری و برخی از مسائل آن در ایران

پیرمرد کالیفرنیایی که او را از پریتزکر ۲۰۰۵ به خاطر داریم بالاخره کار خود را کرد؛ مدیر عامل مهندسان مشاور مرفسیس، قرار است بلندترین برج را در تاریخ فرانسه برای پاریس بسازد. ساختمانی شیشه‌ای که بلندمرتبه تر از برج ایفل است.
پاریس برای ساخت و سازهای جدید محدودیت‌هایی دارد؛ از آن جمله در بخش‌های قدیمی شهر ساخت و ساز جدید و بلند مرتبه صورت نمی‌گیرد و ساختمان‌های موجود تا آنجایی که امکان داشته‌باشد، مرمت می شوند.
در زمان ریاست جمهوری فرانسوا میتران در سال ۱۹۸۹ تصمیمی مبتنی بر طراحی و اجرای بخش جدیدی از شهر پاریس گرفته‌شد که ساختمان‌های تجاری بر آن حکومت می‌کردند و به مینی منهتن مشهور شد؛ این طرح در ناحیه لادفانس در غرب بخش قدیمی شهر شکل گرفت که بزرگترین مرکز شهری اروپا است و فرانسوی ها به سبب رقابت دیرینه با آمریکا آنرا بنا نهادند. لادفانس آغاز نسل جدیدی از ساخت و سازهای شهری بنام مراکز تجاری شهری بود که پس از آن در مسکو، آمستردام، مادرید و ... همان الگو تکرار شد. این الگو هم اکنون در آستانه ساخت نسل جدیدی از ساختمانهای تجاری است.
مرفسیس قرار است برجی با نام برج نور در همین منطقه بسازد؛ برجی که با توربین های بادی عظیم کامل می‌شود و زیربنایی در حدود ۱۳۰۰۰۰ متر مربع دارد. این طرح هزینه ای در حدود۹۰۰ میلیون یورو دربرخواهدداشت و قرار است تا سال 2012 به بهره‌برداری برسد!

آیا مي‌دانيد : نخستين مردمانی که سامانه‌ي اگو یا فاضلاب را براي تخلیه‌ي آب شهری به بیرون از شهر اختراع کرد، ایرانیان بودند؛
آیا مي‌دانيد : نخستين مردمانی که اسب را به جهان هدیه کردند، ایرانیان بودند؛
آیا مي‌دانيد : نخستين مردمانی که حیوانات خانگی را تربیت کرده و مورد استفاده قرار دادند، ایرانیان بودند؛
آیا مي‌دانيد : نخستين مردمانی که مس را کشف کردند، ایرانیان بودند؛

آیا مي‌دانيد : نخستين مردمانی که آتش را در جهان کشف کردند، ایرانیان بودند؛
آیا مي‌دانيد : نخستين مردمانی که ذوب فلزات را آغاز کردند، ایرانیان بودند (در شهر سیلک در اطراف کاشان)؛
آیا مي‌دانيد : نخستين مردمانی که کشاورزی را براي کاشت و برداشت کشف کردند، ایرانیان بودند؛
آیا مي‌دانيد : نخستين مردمانی که نخ را کشف کردند و موفق به ریسیدن آن شدند، ایرانیان بودند؛
آیا مي‌دانيد : نخستين مردمانی که سکه را در جهان ضرب کردند، ایرانیان بودند؛
آیا مي‌دانيد : نخستين مردمانی که عطر را برای خوش‌بو شدن بدن ساختند، ایرانیان بودند؛
آیا مي‌دانيد : نخستين مردمانی که کشتی یا زورق را ساختند، ایرانیان بودند(به فرمان یکی از پادشاهان زن ایرانی)؛
آیا مي‌دانيد : نخستين ارتش سواره نظام در دنیا توسط سام ایرانی اختراع شد با 115 سرباز؛
آیا مي‌دانيد : نخستين مردمانی که حروف الفبا را ساختند در 7000 سال پیش در جنوب ایران، ایرانیان بودند؛
آیا مي‌دانيد : نخستين مردمانی که شیشه را کشف کردند و از آن برای منازل استفاده کردند، ایراینان بودند؛
آیا مي‌دانيد : نخستين مردمانی که زغال سنگ را کشف کردند، ایرانیان بودند؛
آیا مي‌دانيد : نخستين مردمانی که مقیاس سنجش اجسام را کشف کردند، ایرانیان بودند؛
آیا مي‌دانيد : نخستين مردمانی که به کرویت زمین پی بردند، ایرانیان بودند؛
آیا مي‌دانيد : نخستين مردمانی که قاره آمریکا را کشف کردند ایرانیان بودند و کریستف کلب و واسکودوگاما بر اثر خواندن کتاب‌های ایرانی که در کتابخانه واتیکان بوده به فکر قاره پیمایی افتادند؛

سابقه احداث تالار شهر در دنیا به بیش از یک قرن پیش باز میگردد و امروزه در اکثر شهرهای دنیا بنایی با نام تالار شهر وجود دارد که ساختمان بسیاری از آنها از قدمت تاریخی برخوردار است. برای اینکه تصویری کلی از معماری تالار شهر در جهان داشته باشیم، نگاهی داریم به برخی نمونههای مطرح تالار شهر در جهان:

þ تالار شهر شیکاگو، با قدمتی نزدیک به یک قرن، یکی از زیباترین بناهای شهر شیکاگوست که شورای شهر شیکاگو از سال 1967 تاکنون در آن به فعالیت خود ادامه داده است. در این تالار قابهای برجستهای از سنگ گرانیت در کنار در ورودی قرار دارد که نمادی از چهار شخصیت برجسته شهر است.

þ تالار شهر مونترال در سال 1875 با سبک مشهور به Second Empire توسط Henry Maurice Perrault، معمار کانادایی، طراحی شده است. این ساختمان یک بار در اثر آتش سوزی تخریب شده و در سال 1926 مجدداً ساخته شده است.

þ تالار شهر منچستر که توسط Alfred Waterhouse، معمار انگلیسی، طراحی شده، ساختمانی به سبک گوتیک ویکتورین است که در سال 1877 ساخته شده است. در داخل تالار، نقاشیهای دیواری Ford Madox Brown، نقاش انگلیسی، تصاویر گویایی از تاریخ شهر منچستر را در معرض دید شهروندان قرار دادهاند.

þ تالار شهر پاریس که در زبان فرانسه به Hôtel de Ville مشهور است، در سال 1928 با الهام از معماری رنسانس طراحی شده و در حال حاضر مقر اداری شهرداری و انجمن شهر پاریس است. این مکان علاوه بر کارکرد اداری، محل برگزاری جشنهای بزرگ نیز میباشد. در ضمن نقاشیهای دیواری داخل بنا گویای وقایعی هستند که شهر پاریس در طول تاریخ شاهد آنها بوده است.

þ تالار شهر دالاس که به شکل یک هرم واژگون توسط آی. ام. پی (I. M. Pei)، معمار چینی ـ آمریکایی، طراحی شده، بخاطر استفاده متفاوت از شکلهای هندسی در طرح آن مشهور است. در اطراف این تالار میدانی وجود دارد که برای فستیوالها و سایر رویدادها مورد استفاده قرار میگیرد.

þ تالار شهر تورنتو که در سال 1965 افتتاح شده، حاصل یک رقابت بینالمللی معماری است و توسط Viljo Revell، معمار فنلاندی، طراحی شده است. ساختمان این مجموعه که یکی از جاذبههای گردشگری شهر محسوب میشود، شامل دو برج منحنی شکل از بتن مسلح و شیشه است که یک تالار نعلبکی شکلی را که محل تشکیل جلسات شورای شهر است، در میان گرفتهاند. شهروندان تورنتو قادرند از نزدیک در جریان نشستهای شورا در این تالار قرار گیرند. یکی از مراکز مهم پیرامونی این تالار، میدانی است که به عنوان یک مرکز تفریحی و جذاب و همچنین محلی برای برگزاری کنسرت رایگان و جشن سال نو عمل میکند.

þ تالار شهر بوستون که در سال 1968 افتتاح شده، توسط Kallman, McKinnell and Knowles طراحی شده است. طبقه همکف این تالار عمومیترین فضای آن است که به یک پلازای شهری در مقابل تالار باز میشود.

þ تالار شهر لندن که ساختمان آن شبیه یک تخممرغ است، توسط نورمن فاستر طراحی شده و اجرای آن در سال 2000 به پایان رسیده است. این بنا علاوه بر آنکه مجموعه شهرداری و شورای شهر لندن را در خود جای داده است، از عملکردهای مختلف یک مجموعه فرهنگی ـ خدماتی نیز برخوردار میباشد. همچنین شهروندان میتوانند به راحتی وارد این ساختمان شوند و اعضای منتخب خود در شورای شهر و شهرداری را در حال کار ببینند.

کلمه وسیله ایست برای شاعر تا احساسات و نقطه نظرهای خود را بیان کند , صوت ابزاری است برای تحلیل هیجانات روحی و الهامات آهنگ ساز و بالاخره خط , شکل , فضا , بافت , نور و رنگ عواملی هستند برای عینیت بخشیدن به درون مایه نقاشان , پیکر تراشان و معماران.نقاش در صفحه دو بعدی , پیکرتراش بر حجم سه بعدی و بلاخره معمار داخلی در فضای درونی ساختمان با بکارگیری همین عوامل در معنا دادن به فضا و کار خود میکوشد.

از معماری رحم تا گور , انسان پیوسته خود را در فضا ها می یابد , اما کمتر فضائی را می یابد , که از شان بالقوه انسانی نشات گرفته باشد.پس از انقلاب صنعتی معماری در شکل کلی و شهری جلوه خود را از دست داد ; معماری شکل سطحی و غیر کالبدی به خود گرفت و روح بلند فضاهای داخلی به حس غریبی بدل شد.که حتی نیاز های اولیه برای انجام فعالیت های روزمره را نیز بر آورده نمی ساخت.بی گمان معماری داخلی , ماهیت خود را از ارتباط با درونی انسان به دست می آورد.از این رو , با روحیه انسان رابطه مستقیمی دارد و توان تاثیرات عمیق تری را نیز میتواند دارا باشد.پس امروزه باید با نگاهی تازه تر به اطراف نگریست انسان فقط یک وجود فیزیکی ساده که به جا و مکان نیاز داشته باشد نیست , بلکه پاسخهای احساسی وی نیز از اهمیت فراوانی برخوردارند.همچنانکه که دانش انسان نسبت به خود و محیط اطرافش گسترش می یابد , حوزه دید او از زندگی و امکانات آن نیز وسیع تر میگردد و به دنبال ایجاد نظم در دنیای اطراف خود میگردد و آنگونه نظمی , منظور و مطلوب خواهد بود که بتواند بیشترین سازگاری را با طبع و روح انسان برقرار کند.روابط زیبا ترین اجزاء گوناگون همیشه به روح انسان اثری ذلپذیر می گذارد , وجوه زیبائی نظم فع الواقع در هنر فشرده گردیده , واجد معنی ویژه ای می گردند و این تجمع عناصر زیبائی شناسی و انسانی است که به فضا شخصیتی ویژه اعطاء می کند.

معمار: ریچارد راجرز

اين ساختمان يكي از بزرگترين پروژه هاي معماري اجرا شده در انگلستان است كه يكي از نشانه هاي مهم اين كشور مي باشد و در تمامي عكسهاي هوايي لندن قابل مشاهده است.

اين پروژه معماري يك ساختمان جذاب و گيراست كه بزرگترين سقف دنيا را به خود اختصاص داده است بيرون آن مثل يك خيمه سفيددرخشان و بزرگ است كه برجهاي حمايت كننده زرد رنگش 95 متر ارتفاع دارند پلان دايره اي با قطر 356 مترولبه هاي حلزوني بر زيبايي آن افزوده است.

سايبان اين ساختمان غول پيكر از PTFE كه پلاستيك مقاوم و با دوام است ساخته شده و از وسط 50 متر ارتفاع دارد.

اين شاهكار معماري يكي ديگر از موفقيتهاي "ريچارد راجرز" معمار معروف سبك "هاي تك" است. وي در مصاحبه خود با بي.بي.سي گفت:

"ايده هايي كه ما معماري مي كنيم از خيلي لحاظ ريشه در باورهاي ما دارد و به اين ربط پيدا ميكند كه ما ساختمان را مثل يك كتاب بخوانيم براي اينكه ساختماني خوانا باشد بايد جريان آن نيز قابل رويت باشد."

نظريه پرداز اصلي سبك "هاي- تك" در جايي ديگر مي گويد:

" در عصر مدرن بايد در ساختمانهاي مدرن زندگي كرد "

از نظر او عصاره و مشخصه هر عصر در معماري آن دوره شكل كالبدي يافته است به همين دليل ساختمانهاي امروز مي بايد نمايش دهنده عصاره فكري و تكنيكي عصر حاضر يعني تكنولوژي باشد و اگر اساتيد ما (لوكور بوزيه و ميس ون دروهه و...) طرحهاي خود ماشين را به نمايش مي گذاشتند ما داخل ماشين و اجزاء آن را نشان مي دهيم.

ساخت اين پروژه از سال 1994 آغاز شد و در اواخر سال 1999 پايان يافت.

شروع ساخت آن در زمان نخست وزير پيشين انگلستان و حمايت كننده اصلي اين مجموعه فرهنگي "جان ميجور" بود كه به علت فساد مالي كه در سال 1996 به بار آمد و مجبور شد از كمكهاي مردمي براي ادامه اين پروژه استفاده كند كه موجب حمله روزنامه ها به اين ساختمان شد:"اين پروژه موفق نبود بد طراحي شد بد اجرا شد و اين سوال را براي دولت بريتانيا بوجود آورد كه پس از آن چه خواهد شد؟ "

نخست وزير جديد " توني بلر " علي رغم مخالفتهاي موجود تصميم به ادامه ساخت اين پروژه گرفت كه خبر خوبي براي ريچارد راجرز بود. و سر انجام در دسامبر 2000 اين مجموعه فرهنگي كه توانايي پذيرش 12 ميليون بازديد كننده را در سال داشت به روي مردم باز شد.

All Rights Reserved 2005-2006 © alifrench.Blogfa.Com
This Template Designed By Ali Hashemzadeh